Năm 1986 lớp TT8A, 8B và CS8 bắt đầu làm thực tập tốt nghiệp. Bạn bè chia tay tứ tán khắp nơi. Đứa thì đi cao nguyên, các tỉnh miền Đông hoặc đi Viện nghiên cứu Cao su Bến Cát làm thí nghiệm trên cây cao su. Bên Trồng trọt thì cũng tùy nghi di tản tùy theo loại cây trồng và địa bàn thực tập mà thầy cô hướng dẫn quen biết, giúp đỡ giới thiệu. Qua mỗi ngày lại thấy vắng đi một số. Chỉ biết tạm chia tay, hẹn nhau xong tốt thực tập tốt nghiệp lại tụ hội về với nhau.
Mình được phân công đi về cù lao Bạch Đằng, Tân Uyên để làm thí nghiệm về giống đậu nành. Mượn chiếc xe đạp của đứa bạn lóc cóc đạp đi tắt từ phía trại trường qua Dĩ An, rồi từ đó theo quốc lộ 1K bây giờ qua khỏi cầu Hang đường rầy xe lửa đi gần tới sông Đồng Nai thì rẽ trái đi hướng Tân Ba, Tân Uyên theo đường DT16. Hai bên đường nhà dân lưa thưa, ruộng lúa ruộng mía ruộng đậu phọng ven sông Đồng Nai thấp thoáng. Từ trường tới Tân Ba có lẽ cũng phải hơn một tiếng đồng hồ. Ghé dừng chân nghỉ chút, rồi lại đạp tiếp cho tới đường DT 743, rồi DT 747 rồi riết cho tới thị trấn Tân Uyên. Là sinh viên nghèo không có tiền, mà lúc đó hầu như sinh viên Nông Lâm đều nghèo như vậy, nên chỉ dám ghé quán ven đường uống ly nước mía. Con đường này mình đã từng đạp xe đi thăm lại nơi thực tập làm bản đồ đất từ năm 1985. Lúc đó mình còn đạp xe tới tận Tân Mỹ, rồi Thường Tân, rồi Lạc An để thăm một gia đình rất tử tế mà nhóm sinh viên thực tập đã được tá túc trong 2 tuần thực tập. Tính ra có lẽ từ trường tới Lạc An cũng 40 -50 cây số gì đó. Còn tới Bạch Đằng thì cũng cỡ nửa đường. Con đường này thỉnh thoảng cũng thấp thoáng trong ký ức. Tiếc là cơm áo gạo tiền rồi quên bẵng, từ năm 1988 tới giờ, đã tròn 30 năm chưa môt lần quay lại, dù bằng xe máy hay xe đạp. Chỉ một lần duy nhất đi công tác bằng xe hơi của Viện nông nghiệp theo đường Thủ Dầu Một đi qua Tân Uyên rồi Bạch Đằng, đâu đó khoảng năm 2000. Mất dấu đường xưa lối cũ in dấu xe đạp từng qua.
Ở Tân Uyên thì bắt đò ngang qua sông Đồng Nai, bước qua cù lao Bạch Đằng. Lại đạp xe tiếp tới nhà chú Bảy Đức, chủ nhiệm Hợp tác xã lúc đó để ở nhờ trong mùa thực tập. Giờ thì đã có cầu bê tông bắt qua cù lao. Một phần cù lao biến thành sân golf. Vườn bưởi nổi tiếng đã biến thành khu dân cư đông đúc. Vật đổi sao dời, bóng chim tăm cá. Cảnh cũ người xưa chỉ còn trong ký ức.
Năm đó cù lao xanh rợp bóng cây ven bờ sông Đồng Nai. Rìa cù lao toàn là vườn bưởi xen lẫn với những bờ cây lâu năm, toàn cây cổ thụ và những bờ tre cao lớn và xanh ngắt. Đầu đường bến đò lên rẽ phải còn mấy cây cổ thụ rất lớn, như là cây rừng già, gần chỗ đình làng. Qua khỏi đó một chút là bờ tre chạy dài, ôm ven theo sông Đồng Nai. Nhớ đến một đoạn có mấy cây bồ quân cổ thụ hay còn gọi là cây mùng quân mà lần đầu mình mới thấy. Nhớ mùa đó có trái nhiều chi chít trên cây, nhưng chưa chín đỏ.
Con đường làng chạy ôm trọn một vòng cù lao Bạch Đằng, đi qua những nếp nhà tranh, nhà gỗ dấu mình dưới tán bưởi. Lúc đó cù lao còn nghèo lắm, hầu hết nhà bà con đều lụp xụp. Cù lao có đất cao ven sông và trũng dần vào trong, do đó hết rìa sông thì tới ruộng lúa. Lúc đó có Hợp tác xã Bạch Đằng cũng danh tiếng, và nhận nhiều lứa sinh viên trồng trọt Nông Lâm về thực tập nghề và thực tập tốt nghiệp. Đất cù lao cũng khá màu mỡ nên vườn bưởi xanh tươi, ruộng lúa tới mùa cũng xanh ngắt một màu.
Chú Bảy Đức sắp xếp cho một ô ruộng cao để mình trồng đậu nành thí nghiệm. Năm đó xui xẻo quá. Lần đầu tiên một đứa miền Tây như mình chứng kiến mưa lũ trên sông Đồng Nai. Mưa bão liên tục trong tháng 8. Nước thượng nguồn đổ về ầm ầm. Mình và chú Bảy Đức ra đứng bờ sông coi nước lũ tràn về. Nước cuốn cây rừng, từng bụi tre trôi vun vút trong dòng nước. Mực nước lên cao hàng giờ. Lần đầu tiên mình chứng kiến cảnh người dân chèo thuyền ra sông vớt củi lụt. Cũng là lần đầu mình biết từ này. Củi lụt là cây gỗ tạp, bụi tre trôi theo dòng nước lũ được người dân vớt lên làm củi đốt. Thiệt là nguy hiểm trong dòng nước như vậy mà người ta chèo thiệt khéo léo và mạnh mẽ. Cũng là lần đầu mình thấy người dân ngồi đạp mái chèo bằng chân, chứ không như dân miền Tây đứng chèo tay.
Xui xẻo là nước lên hoài. Trên trời thì mưa như trút. Chẳng mấy bữa mà ruộng trồng đậu nành thí nghiệm hơn 1 tháng tuổi đã thành ruộng lúa! Công sức chuẩn bị gần hai tháng trời đi theo ông trời. Lủi thủi mình lại lóc cóc về trường, báo cáo và xin phép cô hướng dẫn cho làm lại thí nghiệm khác để tốt nghiệp.
Lớp mình có bạn Trần Anh Hào, làm đề tài cây thuốc lá, do sư huynh Huỳnh Thanh Hùng khóa 5 hướng dẫn tại cù lao Bạch Đằng. May mắn là cây thuốc lá trồng ở vụ Đông Xuân, nên hết lụt, bớt mưa bạn Hào mới gieo hạt thuốc lá và làm thí nghiệm thành công. Mình nhớ cũng có đạp xe lên Bạch Đằng vài lần nữa để đi chơi và thăm bạn. (còn tiếp)
Sài Gòn, 5/2023
Trần Tiến Khai, Trồng trọt 8
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét