Miếng da heo

Ngồi nhìn thằng bạn tỉ mỉ rỉa từng chút mỡ trong miếng thịt trên dĩa để bỏ đi, làm tôi bật cười. Cười vì nhớ lại hồi xưa, lúc còn mài dép trong sân trường, mòn quần trên giảng đường Nông Lâm, đói triền miên, thèm thịt kinh niên, thấy mỡ là chảy nước miếng.
Nhớ chiều hôm đó, sau khi thi môn cuối, hai thằng tôi rủ nhau về Sài Gòn. Ráng còng lưng lên hết dốc “chửi thề”, qua khỏi cái chợ nhỏ ngã tư Thủ Đức, bò đến được ngã ba Bình Thái là hai con cò ma đã đói muốn rã họng. Nhưng động viên nhau cố đạp xe thêm đoạn nào mừng đoạn đó. Thằng bạn chẳng có xu nào, tôi thì còn lắt nhắt vài đồng nhớ ước chừng hình như không đủ mua ổ bánh mì, nên đành bấm bụng nhịn chứ ăn uống gì. Hồi hộp chết nếu xề vô quán lỡ ăn cái gì hơi quá hớp, thì chắc xin ở lại rửa chén cũng không ai mướn vì ốm quá, còn chiếc xe đạp thì cho sợ không ai lấy mà không khéo còn bị chửi, vì nó quá tàn.

Ga xép

Xe lửa chạy chậm rồi ngừng, ga Long Khánh là ga xép. Tôi đi lững thững cố tìm lại những hình bóng cũ ngày xưa nhưng tất cả đã đổi thay. Chung quanh ga bây giờ nhà cửa, hàng quán đông đúc nhộn nhịp không còn cảnh vắng vẻ, quạnh hiu như thuở nào. 

Dấu thời gian

Cư xá B bây giờ

Dù muốn dù không thì chúng ta cũng già. Thời gian là thế! Nó cứ trêu ngươi lạnh lùng thản nhiên trôi, dù có cố che đậy, níu kéo, làm duyên làm dáng, ráng cười nhiều cho da bớt nhăn, tập yoga thể dục cho giảm mỡ, áo quần nhiều màu hơn cho thấy trẻ,…thì cũng không che được dấu thời gian trên mỗi khuôn mặt. Có buồn, có không rồi cái gì đến thì vẫn phải đến thôi.

Hũ muối tiêu

Bây giờ chắc cũng nhiều đứa kiêng cả muối, và chắc chẳng đứa nào còn để mắt đến muối tiêu nữa, trừ khi phải ăn kèm với vài món chính như thịt gà, hột vịt lộn,… Chứ thời còn mài đủng quần làm những thằng sinh viên nghèo rách dép ở Nông Lâm, đôi khi miếng muối tiêu cũng ngon đậm đà còn hơn cao lương mỹ vị, không thua chi bơ sữa, cá hồi, xúc xích bây giờ. Mà có lẽ nó ngon còn bởi cái tình bạn bè chia nhau lúc khó khăn.

Diễm xưa

Trời mưa, lại vô tình nghe bản nhạc Diễm Xưa làm tôi nhớ miên man về cái thời còn học Nông Lâm. Và nhớ một người bạn đã cách xa.
Ngày đó trước cổng trường Bổ Túc Công Nông có nhiều quán cà phê bình dân. Trong số đó có một quán quen đơn sơ nằm khuất xa mà hai đứa tôi rất thích ngồi, nhất là vào những buổi chiều cuối tuần mưa rả rích, khi sinh viên các trường đã về hết, quán vắng và buồn. S đậu Tổng hợp rồi tổng động viên đi nghĩa vụ quân sự, còn tôi tnxp. Ra chiến trường may mắn phối thuộc gần nhau, chừ về lại đi học, hắn về trước tôi một năm. Thủ Đức hồi đó buồn lắm, quen đời quân ngũ thoát ly không muốn dựa dẫm gia đình nên cả hai đều ít chịu về nhà, tránh xa bớt đời sống thị thành chi tiêu tốn kém đất Sài Gòn, cùng ráng sống bằng đồng lương chuyển ngành ít ỏi. Vì thế mỗi cuối tuần nếu không có gì để học, để làm là hai thằng thường ra ngồi bên ly cà phê đen dậy mùi bắp, nhìn mãi miết xuống dưới chân đồi với những con đường mòn dấu chân sinh viên, chạy ngoằn ngoèo ra tận Quốc lộ, ôn lại chuyện cũ và mơ mộng tương lai. Chiều vắng, quán vắng, chị chủ quán tội nghiệp biết ý khách quen, chìm trong tiếng mưa rơi chị cố tình mở nho nhỏ băng cassette có bản nhạc Diễm Xưa, khiến cho khung cảnh đồi Nông Lâm hiu quạnh càng làm cho lòng người thêm cảm giác buồn man mác. Buồn nhưng không uỷ mị, mà lại như thôi thúc phải sống, phải làm một cái gì đó thật ý nghĩa cho đời.

Đồi Nông Lâm thơ mộng

Đi giữa sân trường sao không cảm thấy bồi hồi, mà chỉ man mác tâm trạng tiếc nuối. Một cảm giác mất mát xa lạ khó tả! Chỉ sân chữ U với góc sân trường, bậc tam cấp, những khung cửa mỗi ngày đi về suốt mấy năm là gần nguyên vẹn, còn lại đổi thay nhiều. Nó thay đổi theo cái kiểu “kinh tế thị trường định hướng xhcn” thấy đúng mà như sai, tưởng được mà lại mất, như chừng thực tế mà sao cứ hư vô mơ hồ…

Lan dại

Hồi đó lần đầu đi thực tập ở Bưng Kè, Xuyên Mộc hắn hỏi: “Em thích lan gì anh hái về tặng?”. Em trả lời: “Em có rành hoa lan đâu, thôi anh đừng cực khổ, hái đại lan gì cũng được, miễn có quà anh tặng là vui rồi”.
Hắn cũng mới chập chửng học Lâm nghiệp, từ nhỏ đến lớn có rừng rú gì đâu mà rành, nên hỏi em vậy thôi chứ hắn cũng có biết gì về hoa lan đâu. Trong thời gian tham gia chiến trường biên giới cũng lặn lội trong rừng, nhưng lo chuyện súng đạn sống chết chứ màng chi đến hoa với lá, chỉ hay nghe người ta hát tặng nhau bản nhạc có câu: “Như hoa phong lan chờ đợi, mưa gió không phai tàn…”, từ đó hắn mới để ý đến hoa lan. Hoa lan giản dị, thanh khiết, hương thơm dịu dàng và rất lâu tàn, ví như tình yêu mộc mạc mà thủy chung của con gái dành cho người mình yêu.

1000

Con số 1.000 thành viên Nông Lâm - Một Thời Để Nhớ đã chực chờ ngoài cửa Nhóm. Thời gian chỉ hơn ba tháng từ khi thành lập, mà chúng ta đã gặp lại chừng ấy bạn bè sau bao năm xa cách, ở muôn phương trời cách biệt, thế mới biết tình đồng môn cũng cần thiết, quý giá và đáng trân trọng biết bao nhiêu.

Chiếc bánh ú

Chắc sinh viên Nông Lâm nào cũng không quên được những bậc tam cấp bước lên Hội trường khu chữ U? Hồi ấy ngang bên hông trái, dưới gốc cây phượng già có một quán nước nhỏ, bán vài món ăn vặt, nước trà nóng, với chỉ một băng ghế dài cũ kỹ. Thầy HKĐ dạy lớp tôi môn Đất Rừng (thổ nhưỡng) thường hay ngồi nơi ấy.

Nhớ quê

Tùy bút thật đẹp, thật sâu lắng và đong đầy hoài nhớ của sư huynh Phan Thanh Trà. Anh gửi kỷ niệm trôi miên man theo ngày tháng, theo dòng địa danh, theo những bóng hình yêu thương. Hiếm có tùy bút nào làm tôi xúc động nhiều như vậy.
Tôi chia sẻ bài này ở đây, dù không liên quan đến kỷ niệm của Đồi Nông Lâm, nhưng nó là ngòi bút, là giọng văn của một sinh viên Nông Lâm. Đọc để mà yêu mến tài năng và nỗi niềm yêu thương của nhau.
Võ Thu Phương – Lưu Thủy Hương
*

NHỚ QUÊ
Lâu lắm rồi tôi chưa về lại nơi này. Cái làng quê nghèo của một quận lỵ hẻo lánh dựa lưng vào dãy Trường Sơn. Nước từ thượng nguồn sông Vu Gia miên man xuôi về đông, rồi hoà vào dòng Thu Bồn, rẻ nhánh sông Hoài chảy êm đềm trong lòng phố Hội. Những dòng sông ấy mấy lần tôi đã theo cha mẹ bỏ quê ra đi, rồi lại quay về, rồi lại ra đi mãi mãi…

Một người bạn

Doãn(g) cũng xếp vào dạng sinh viên “cá biệt” của lớp tôi hồi đó. Nói “cá biệt” là nói cho vui thôi vì tính của hắn hơi là lạ, chứ Doãn cũng chẳng quậy phá gì. Tính tình sôi nổi, “bụng để ngoài da”, ngay thẳng, có gì là huỵch toẹt ra chứ không để bụng giận chi ai. Mặt mày hơi “bậm trợn” nhưng cũng hiền. Nói năng thì bạt mạng, người nào mới gặp không hiểu tính dễ mất lòng, nhưng lại rất rộng rãi và tốt với bạn bè. Hôm nay tôi viết mà chẳng cần hỏi ý hắn, vì tôi biết hắn không có thói “giận hờn vu vơ”. Vả lại tôi viết gì hắn cũng chịu, mà nếu không chịu thì cũng chỉ cắn răng mà cười (hắn có giọng cười cũng rất khả ố, á quên,… khả ái. Còn tại sao hắn cắn răng mà cười được thì cũng đừng ngạc nhiên nhe, bên Đức có ông vừa Hít vừa Le (Hitler), thì sao thằng bạn tôi không thể vừa cắn răng vừa cười). Hắn cắn răng mà cười vì tôi viết đúng không thêm bớt, và vì hắn vừa thương, vừa nể tôi (còn tại sao hắn có tình nghĩa đặc biệt với tôi vậy, thì ai rảnh hơi cứ đi tìm hắn mà hỏi. Nghe đồn hắn đang ăn fast food của Joe Biden bên xứ Cờ Huê).

Lâm tặc

Chữ “tặc” là xấu xí lắm nhe! Nó có nghĩa như: giặc, trộm cướp, kẻ có hại. Rừng tự nhiên nước ta hiện nay cơ bản đã “trắng” rồi! Những người quần rách áo tơi, cầm cưa, dao, rựa,… đem thân xác xanh xao vì sốt rét lặn lội ngày đêm, ăn bờ ngủ bụi, mưa rừng gió rét, thấm đẫm cái lạnh tê dại chốn “rừng thiêng nước độc” với trăm ngàn hiểm nguy rình rập để kiếm miếng ăn, thì bị mang đủ thứ tiếng xấu, miệng đời nguyền rủa là “lâm tặc”. Nhưng ai biết và cảm thông? Họ cũng chỉ là những nạn nhân của cái kiếp nghèo thì phải chịu khổ. “Anh hùng mạc vận lên rừng đốt than” mà!

Tiễn em đi

Một mình lên Cầu Đá

Chiều Nha Trang lại mưa

Nhớ em mấy cho vừa

Nhiều như gió và mưa

Một chút kỷ niệm xưa

Bây giờ đứng dưới chân tượng Đức Mẹ Núi Cúi - Dốc Mơ nhìn xa xăm về hướng bên kia hồ Trị An mịt mờ, nhất là vào buổi chiều tà trời trong xanh như hôm nay, khi hoàng hôn ửng hồng rực rỡ trên mặt hồ, thấy cảnh đẹp mơ màng như tiên cảnh. Nơi đây đang thanh bình, yên ả, nên thơ biết bao nhiêu. Nhớ hồi mấy mươi năm trước, nói nghe như nhiễm chút hơi hướm thơ văn, là thời gian trôi đi nhanh như “bóng câu qua cửa sổ”, trôi nhanh đến độ mà nhiều khi không nghĩ là nó nhanh đến vậy. Ngày ấy - bây giờ, thời gian như thoáng mây bay! Hồi tụi tôi lên đây thực tập, Trị An mênh mông đất đỏ, bụi mờ, người ta đang hối hả hoàn thành đập thuỷ điện, hồ nước còn ngổn ngang đâu đẹp mênh mang như thế này.

NÔNG LÂM - Một thời để nhớ - Phan Thanh Trà

Nhớ lâu lắm rồi, tôi đã xem bộ phim tình cảm rất bi tráng và xúc động, phim “Một thời để yêu và một thời để chết”, phỏng theo tiểu thuyết cùng tên của một nhà văn Đức. Phim kể về tình bạn nồng ấm, tình yêu thiết tha của Ernst với Elizabeth, giữa bối cảnh Châu Âu chìm đắm trong cuộc chiến tranh thế giới thứ 2 khốc liệt và đau thương.

Nhớ thầy, tập 2 - Phan Thanh Trà

Tôi học Lâm nghiệp cũng là bất đắc dĩ, thời thế xô đẩy, chẳng thiết tha gì lắm. Với lại hoàn cảnh lúc đó cũng chẳng ai cho mình quyền chọn lựa, nên nhiều khi mang tâm trạng “bèo giạt mây trôi” gió thổi tới đâu thì cát bụi bay theo đó.

Hồi hè 72 lúc còn nhỏ, ba tôi lần đầu dắt vô Sài Gòn ở chơi mấy ngày nhà ông cậu bên Quận 5, chỗ gần chợ Nancy. Năm đó người anh họ đậu Tú tài toàn, miễn quân dịch, anh vui mừng vì cánh cửa đại học rộng mở. Ngày nào anh cũng hăm hở đi chọn trường nên thường chở tôi theo. Gần nhà cậu trên đường Cộng Hoà thì Sư phạm, Khoa học; vô Chợ Lớn thì Y, Nha; rồi ra Sài Gòn chỗ gần Sở thú xem Văn khoa, Dược, Nông lâm súc; bên hồ Con Rùa thì Luật, Kiến trúc;… Anh biết tôi thi hội họa đạt giải nhì học sinh toàn miền Trung, nên còn chở tôi tới trường Mỹ thuật Gia định gần Lăng Ông, xin cho tôi được vào hẳn bên trong để xem các anh chị vẽ tranh, nặn tượng,… Hồi đó ngoài xứ tôi chưa có trường đại học nào, nên các đại học trong này với tôi lúc ấy trường nào cũng là thiên đường. Cậu học trò tỉnh lẻ miền Trung vô Sài Gòn hoa lệ, choáng ngợp đủ thứ và mơ ước rất nhiều. Tôi mạnh miệng nói với anh: “Chắc chắn vài năm nữa em sẽ vào đây học đại học chung với anh”. Anh mỉm cười, rồi chở tôi ra Nhà sách Khai Trí mua sách, qua tiệm Bạch Đằng đường Lê Lợi ăn kem, nhìn phố phường nhộn nhịp rộn ràng, mọi người vui vẻ đi trên đường mà tôi thấy đời đẹp biết bao.

Tình vọng cổ

 

Yêu em chưa một lần dám ngỏ

Mối tình đầu ngây dại thuở sinh viên

Tiếng đàn sáu câu vọng cổ của Doãn lớp tôi có thể nói là thần sầu ai oán. Thời đó có lẽ Nông Lâm không tìm đâu ra được ai có ngón đàn vọng cổ hay hơn. Doãn chỉ đàn cho riêng mình nghe, không ồn ào khoe khoang, nên mỗi khi hắn xách đàn lên sân thượng là bọn tôi len lén theo sau, để nghe tiếng đàn điêu luyện mượt mà ngọt lịm như nước dừa Bến Tre quê hắn.

Nhớ thầy - Phan Thanh Trà

“Làm học trò mà không sách cầm tay.

Đem tâm sự đi nói cùng cây cỏ”

(Đinh Hùng)

Lớp Lâm của tôi ngày ấy hình như không có cô, chỉ toàn là thầy. Đâu hồi đầu năm nhứt có một cô giáo rất trẻ dạy tiếng Anh, nhưng từ hôm cô vô lớp thấy trên ghế lũ quỷ dán tờ giấy có mấy chữ: “Ghế muốn chồng” thế là từ đó cô buồn xo, lạnh lùng, ít giao tiếp với lớp. Tôi không còn nhớ là cô có dạy đến hết học kỳ không, chỉ biết là sau đó thầy “question” dạy tiếp. Tụi tôi kêu vậy bởi ông thường tự hào là: “Không ai phát âm chữ “question” chuẩn như tôi”.

Chuyện tình thời sinh viên

 (Như một giấc mơ không có thật)

Hè năm đó, Tr học TS vừa làm đề tài xong, em trên hắn hai khoá. Trưa Chủ nhật cư xá vắng tênh, tiếng ve sầu kêu rả rích càng buồn thêm. Trời yên gió, mấy cánh hoa phượng nở sớm im lìm bên khung cửa sổ. Chỉ còn hắn và Toàn trong phòng. Toàn cứ hễ không học bài là nó nằm cuộn tròn, ôm chiếc gối nhỏ xíu của người yêu từ chợ Tây Lộc ngoài Huế gởi vô tặng, mắt nhắm dưới cặp kiếng cận dày, nó không ngủ mà chỉ “nhắm mắt để đó” thôi. Hắn nằm đối diện giường Toàn, gác tay lên trán nhìn trần nhà suy nghĩ miên man. Tr. bất ngờ lấp ló ngoài cửa, hắn trông thấy, giật mình nhảy xuống giường mở tủ lấy chiếc quần mặc vội vô. Toàn nghe động cũng giật mình dậy, cũng nhảy xuống đất, không quên cầm theo chiếc gối ôm, lủi lẹ qua phòng bên. Hắn mặc thêm cái áo rồi mời Tr vô phòng. Hai đứa hai đầu giường. Tr ngập ngừng, cúi đầu, tay mân mê quai túi xách mang bên vai: “Mai em về quê!”. Hắn im lặng một lúc, trả lời: “Anh biết rồi! Em nói mấy bữa rồi”. Hai đứa lại im lặng. Tiếng ve sầu nghe như thảm thiết, sân trường nắng chói chang hơn. Tr rưng rưng nói: “Anh đừng buồn em nhe…!”. Toàn ngoắc hắn ra ngoài, nhét vào túi quần hắn chút tiền: “Dẫn xuống căn tin đi!”. Hắn thầm cảm ơn thằng bạn quá biết điều, hai thằng nằm chèo queo trong cư xá đứa nào cũng cháy túi như nhau, chắc nãy giờ nó chạy đi gom được mấy đồng đưa cho hắn. Hắn quay vô phòng, nói với Tr: “Mình xuống căn tin đi em”.

Vô đoàn

Nói thiệt, nếu đường đời bằng phẳng, được vô Đoàn dễ dàng như mấy thằng bạn thời phổ thông, thì có lẽ tôi đã trôi giạt trường nào chứ không biết có vào Nông Nghiệp 4. Nghĩ cũng thương Nông Lâm, nơi bao dung cho nhiều mãnh đời bị tệ bạc.

Từ sau “giải phóng” đến khi chuyển ngành cất chiếc nón tai bèo vô tủ làm kỷ niệm, có tất cả 3 lần tôi được chiếu cố học “đối tượng đoàn”, nhưng rồi tới khâu xác minh lý lịch thì…trôi. Một lần hồi hè lớp 11, và hai lần trong tnxp.