Sang năm học thứ hai,
phòng 9C lại bị khiển trách. Lý do lần này cũng tào lao như lần trước: phòng
không dán lịch phân công vệ sinh lên tường. Tụi mình đành dán mấy tấm giấy ghi
tên người làm vệ sinh lên sau cánh cửa phòng. Giấy bay phất phơ lem luốc được
vài tháng thì rụng xuống đất. Bỏ qua mấy cái khẩu hiệu và mớ giấy phân công vệ
sinh theo phòng trào, phòng 9C bao giờ cũng sạch sẽ gọn gàng.
Các phòng khác tầng C cũng rất vệ sinh ngăn nắp. Mình hay sang chơi với các chị lớp TT10, TT9, bước chân vào phòng là phải bỏ dép ra, sờ tay lên thành cửa sổ không thấy một hạt bụi.
Nhưng dù cho sinh viên nữ
cố gắng đến cỡ nào, tình hình vệ sinh chung toàn cư xá vẫn xuống cấp theo kiểu
trượt dốc đèo Hải Vân, không cách gì cải thiện nổi.
Các nhà vệ sinh trong
phòng ở không có cửa sổ nên luôn ẩm ướt, bít bùng. Sàn nhà thường xuyên đọng nước,
đóng rong rêu, trơn trợn, tanh hôi. Vì không có đèn điện nên sinh viên phải đốt
đèn dầu tắm giặt. Nhưng đèn dầu cũng là thứ xa xỉ, các bạn thường phải loay
hoay mò mẫm trong bóng tối. Ra trường gần ba mươi năm nhiều bạn còn gửi comment
trên facebook cá nhân của mình:
“TP ơi cái vụ 1 phòng
lớn có 2 phòng vệ sinh mà PD nói đó, nó tối thui hà, nhất là phòng kế phòng 4
đó. Tắm mò mẫm trong bóng tối. Có lần chị Thấm tắm xong ra mọi người cười đau cả
ruột, mặc áo ngược, nút cài lệch, quần lộn trái”. (Theo lời kể của VTO, CS11)
“Cái Toa lét bây giờ
chị vẫn còn nằm mơ thấy, giật mình tỉnh giấc, mừng quá vì đang mơ”.(Chị BTN, TT11)
Nhà vệ sinh trong phòng
không chỉ dơ và tối, nó còn hư hỏng trầm trọng, thường xuyên nghẹt cống và ngập
úng. Sinh viên nữ phải tự sửa chữa và đối phó với mọi tình huống. Vấn đề là,
trong suốt bốn năm ở cư xá:
• Sinh viên không hề thấy
ai là người đứng ra chịu trách nhiệm hay đảm nhận trách nhiệm vụ giúp đỡ sinh
viên thoát khỏi tình cảnh bế tắc toàn tập này.
• Sinh viên không hề thấy
bóng dáng của một người thợ sửa ống nước hay nhân viên vệ sinh nào đến cư xá sửa
chữa hay kiểm tra định kỳ.
• Sinh viên cũng không hề
thấy một cán bộ đoàn trường nào đến thăm hỏi động viên đời sống, xem xét tình
trạng cơ sở vật chất của sinh viên. Chỉ có những đợt kiểm điểm, bố ráp kinh
hoàng của đoàn trường diễn tập để trấn áp tinh thần chị em (chuyện này sẽ kể
sau).
• Sinh viên luôn nhẫn nhục
chịu sự đàn áp của ban quản lý cư xá, cán bộ đoàn trường không một lời kêu ca,
còn lại là phải tự tìm cách giải quyết vấn đề.
Nếu tầng C bị nghẽn ống
thoát nước thải và cầu tiêu, thì nữ sinh tầng C phải tìm cách “đâm thọt” cho nước
thải tràn xuống tầng B. Tầng B bị quá tải, sẽ tìm cách phá ống dẫn cho nước
tràn xuống tầng A. Sinh viên tầng A (tầng trệt) hì hụi quét phân, quét nước ra
ngoài. Dẫn đến tình trạng tầng A thường xuyên ngập úng và hôi hám. Có những
ngày nước đọng cả hành lang dài bốc mùi kênh Nhiêu Lộc.
Cũng may, cư xá thường
xuyên cúp nước nên rồi hành lang cũng có lúc khô ráo.
Năm 1988, các đường dẫn
nước thải và nước bồn cầu ở cư xá nữ bị phá hủy gần hết, ở mỗi tầng chỉ còn khoảng
2-3 phòng có thể sử dụng được nhà vệ sinh, với lượng sinh viên khoảng 150 người
mỗi tầng. Đi học về là cơn ác mộng mang tên “chúng em đi tìm nhà vệ
sinh”. Vài cái nhà vệ sinh còn sử dụng được thì luôn ngập nước, may mà còn
được sử dụng ké, chứ không lẽ một bầy con gái kéo nhau ra ruộng rau muống trước
cư xá Cơ Khí ngồi… hóng gió. (Biết đâu lại sớm có người yêu, ha.)
Khi hệ thống nhà vệ sinh
trong mỗi phòng bị hư hỏng gần như toàn bộ, nhà trường mới quyết định: phá bỏ
các nhà vệ sinh riêng ở các tầng, quy hoạch thành khu nhà vệ sinh chung ở tầng
trệt.
Nhà vệ sinh chung ở tầng
trệt không hiểu do thiếu kinh phí đầu tư hay do hao hụt kinh phí đầu tư, trở
thành thảm họa thứ hai của sinh viên. Sàn nhà tắm thường xuyên ngập úng, bước
chân vào chỉ có cách lội bì bõm.
“Chị sợ cái phòng vệ
sinh chung của năm thứ 4, tối thui, nhỏ xíu, nước lênh láng.” (Chị BTN)
Người bị dị ứng da như
mình còn sợ nước bẩn khủng khiếp hơn nữa. Cứ cái gì dơ dơ dính lên da là ngứa
ngáy rồi sưng đỏ. Bước chân vô những vũng nước như vậy sợ lắm luôn.
Phòng vệ sinh thời đó xây
xong có nghiệm thu không? Ai nghiệm thu? Mấy phòng vệ sinh (cầu tiêu) xây thành
từng ngăn, không biết kiến trúc sư hổ mang nào đo vẽ mà chỉ tính khoảng cách rộng
hơn một người… đứng. Có lẽ tay kiến trúc sư và người nghiệm thu nghĩ rằng, thời
nam nữ bình đẳng thì đàn bà cũng đứng như đàn ông. Khổ thân chị em, nhất là những
đứa chân dài, muốn ngồi xuống thật không dễ chút nào. Ngồi xuống rồi đứng lên
càng gian nan hơn.
Chuyện giặt giũ áo quần
cũng gian nan không kém. Thời đó, nhiều đứa con gái cũng thiếu thốn như con
trai, gia tài chỉ có hai bộ áo quần, hiểu theo nghĩa là “bộ khô – bộ ướt”. Lẽ
ra việc giặt giũ, phơi áo quần sẽ rất đơn giản, nhưng do cư xá thường xuyên cúp
nước bất tử nên chuyện không kịp có áo quần sạch đi học rất thường xảy ra. Chưa
kể vấn đề áo quần thường bị mất trộm.
Cái khổ chồng cái khổ, nữ
sinh Nông Lâm đã đi qua những năm tháng gian nan bằng nghị lực phi thường.
*
Võ Thu Phương TT11
Hình: Tháng 7 – 2023, cư
xá Nữ, phòng 7A (xưa), tầng trệt. Theo hành lang đi thẳng xuống là nhà vệ chung
đầu tiên của cư xá được xây năm 1988, 1989.
Hai cái giường gỗ cuối
cùng còn sót lại của thế hệ sinh viên năm 70, 80. Nghe nói, sẽ được mang đi…
thanh lý. May mà còn kịp chụp được lưu dấu kỷ niệm.
(Nhiếp ảnh gia VTT, lớp
CN9)
*
Đây là loạt bài được
viết từ năm 2018 trên facebook cá nhân của Võ Thu Phương, tác quyền thuộc về
tác giả và trang Nông Lâm – Một Thời Để Nhớ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét